İnsanlığın Çağları

  1. MÖ. 4000-2000 Sümerler
    1. Uruk, antik bir Sümer şehri.
    2. Uruk Kralı Utu-hegal
    3. Uruk Kralı Gılgamış
    4. Eridu, tapınaklarıyla ünlü Sümer şehri.
    5. Eridu Kralı Adapa, Mezopotamya mitolojisinde yaratılmış ilk insandır.
    6. Enkidu, Sümer mitolojisinde bir karakter.
    7. Enlil, Bel ya da Belum, Mezopotamya’nın en büyük Tanrısı.
    8. An, Anu, Sümer mitolojisinde gökyüzü tanrısı, cennetin tanrısı.
    9. Nanna, Ay Tanrısı. Babil ve Asur’da Sin olarak geçer.
  2. MÖ. 3000 Elam
  3. MÖ. 3000 Hurriler
  4. MÖ. 3000 Antik Mısır 
  5. MÖ. 3000-2000 Tuvana Krallığı
    1. Kral Warpalavas
  6. MÖ. 2575-2130 Mısır Eski Krallık
    1. Antik Mısır Firavunu Zoser (MÖ:2686-2613) 
  7. MÖ. 2350-2150 Hattiler.
  8. MÖ. 2334-2150 Akad İmparatorluğu
    1. Akad kralı Sargon
    2. İştar, Akad mitolojisinde bir tanrıçadır.
  9. MÖ. 2050-1650 Mısır Orta Krallık
  10. MÖ. 2000-1600 Amoriler
  11. MÖ. 2000 Asur İmparatorluğu
    1. Asur Kralı Asurbanipal
  12. MÖ. 2000 Çin İmparatorluğu
    1. MÖ. 1766-1046 Shang Hanedanı Uygarlığı
  13. MÖ. 1900 Kassitler
  14. MÖ. 1894 Babil İmparatorluğu
    1. Babil Kralı Hammurabi (M.Ö: 1810-1750)
    2. Sin, Ay tanrısı.
  15. MÖ. 1800 Hz. İbrahim, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslâm’ın müştereken kabul ettiği büyük peygamber.
  16. MÖ. 1600-1778 Hititler Krallığı
    1. Hitit Kralı Muvattali
      1. ⊗Kadeş Savaşı (MÖ. 1274-Mayıs) Mısır Yeni Krallık-Hitit İmparatorluğu
  17. MÖ. 1550-1070 Mısır Yeni Krallık
    1. Mısır Yeni Kralı II. Ramses (MÖ:1302-1212)
      1. ⊗Kadeş Savaşı (MÖ: 1274-Mayıs) Mısır Yeni Krallık ve Hitit İmparatorluğu
  18. MÖ. 1500-1300 Mitanniler
  19. MÖ 14 yy-MÖ. 8 yüzyıl Kimmerler
  20. MÖ. 1000 İyonyalı
  21. MÖ. 1000-600 Urartu Krallığı
  22. MÖ. 800-146 Makedonya Krallığı
    1. Makedonya Kralı Büyük İskender (MÖ:356-323)
  23. MÖ. 756-146 Antik Yunanistan
  24. MÖ. 753-510 Roma Krallığı
  25. MÖ. 687 Lidyalılar
    1. ⊗Kroisos ve Kyros’un Savaşı (Mö. 6. yy’ın ortaları) Persler ile Lidyalılar arasındaki savaş.
  26. MÖ. 678-549 Med İmparatorluğu
  27. MÖ. 626-539 Yeni Babil İmparatorluğu
    1. Nabopolassar (MÖ. 626-605) Yeni Babil İmparatorluğu’nun kurucusu ve Keldâni hanedanının ilk kralı.
    2. II. Nebukadnezar (MÖ 605-562) Yeni Babil Kralı
  28. MÖ. 600-200 Etrüskler
  29. MÖ. 555-334 Persler , Pers İmparatorluğu
    1. ⊗Kroisos ve Kyros’un Savaşı (Mö. 6. yy’ın ortaları) Persler ile Lidyalılar arasındaki savaş.
  30. Mö. 550-330 Ahameniş İmparatorluğu, Birinci Pers İmparatorluğu da denen imparatorluk.
    1. II. Kiros (590-529) Birinci Pers imparatorluğu olan Ahameniş İmparatorluğu’nun kurucusu.
    2. I. Darius (MÖ:558-486) Ahameniş İmparator
  31. MÖ. 509-27 Roma Cumhuriyeti
  32. MÖ. 323-63 Seleukos İmparatorluğu
  33. MÖ. 220 Büyük Hun İmparatorluğu
  34. MÖ. 247-224 Part İmparatorluğu, Helen ve İran kökenli halk ve imparatorlukları.
  35. MÖ. 200-50 Galyalılar
  36. MÖ. 100 Almanlar
  37. MÖ. 100-300 Cermen Kabileleri
  38. MÖ. 54 Doğu Hun İmparatorluğu
  39. MÖ. 54 Batı Hun İmparatorluğu
  40. MÖ. 27-MS. 395 Roma İmparatorluğu
    1. Roma İmparatoru Augustus (MÖ 16 Ocak 27 – MS 19 Ağustos 14) 
    2. Roma İmparatoru Marcus Cocceius Nerva (30-98)
  41. 226-651 Sâsânîler
    1. Sâsânî Hükümdarı Erdeşîr (226-240)
    2. ⊗Celûlâ Savaşı (24 Kasım 637) Hz. Ömer devrinde Irak’ta müslümanlarla Sâsânîler arasında cereyan eden meydan muharebesi.
    3. ⊗Nihâvend Savaşı (642) Müslümanlarla Sâsânî ordusu arasında cereyan eden ve müslümanların zaferiyle sonuçlanan savaş
  42. 370-470 Avrupa Hun İmparatorluğu
    1. Avrupa Hun İmparatoru Balamir Han (370-378)
  43. 395- Batı Roma İmparatorluğu
    1. Roma İmparatoru Julianus (361-363)
  44. 395-1453 Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu
    1. ⊗Tebük Gazvesi (Ekim 630) Hz. Peygamber’in Bizanslılar’a karşı düzenlediği gazve .
    2. Doğu Roma (Bizans) İmparatoru Romen Diyojen, (1068-1071)
      1. ⊗Malazgirt Savaşı, 26 Ağustos 1071
    3. ⊗Pelekanon Muharebesi (Maltepe ya da Eskihisar Savaşı) (10-11 Haziran 1329) 
    4. ⊗Koyunhisar Savaşı (Bafeus) 1302 
  45. 420-562 Ak Hun İmparatorluğu
    1. Ak Hun İmparatoru Akşunvar (Aksuvar) Han
  46. Gotlar
  47. 435-534 Vandallar ve Alanlar Krallığı
  48. 493-553 Ostrogotlar Krallığı
  49. 468-965 Hazarlar Türk Devleti
    1. Hazar Kağanı Bihar  (730)
  50. 552-744 Göktürkler
    1. 552-588 I. Göktürk Kağanlığı (552-588)
      1. Bumin Kağan (546-552) I. Göktürk Kağanı
      2. Kola (Kara) Dönemi (552-555) I. Göktürk Kağanlığı
      3. Mukan Dönemi (555-572) I. Göktürk Kağanlığı
      4. Tapo Dönemi (572-581) I. Göktürk Kağanlığı
      5. Işbara Dönemi (581-582) I. Göktürk Kağanlığı
    2. 582-659 Batı Göktürk Kağanlığı
      1. Batı Göktürk Kağanı Buyruk Kağan
    3. 582-630 Doğu Göktürk Kağanlığı
      1. Işbara Dönemi (582-587) I. Doğu Göktürk Kağanlığı
      2. Yehu Dönemi (587-589) I. Doğu Göktürk Kağanlığı
      3. Tülan Dönemi (589-600) I. Doğu Göktürk Kağanlığı
      4. Kimin Dönemi (600-609) I. Doğu Göktürk Kağanlığı
      5. Şipi Dönemi (609-619) I. Doğu Göktürk Kağanlığı
      6. Çulo Dönemi (619-621) I. Doğu Göktürk Kağanlığı
      7. Kie Li Dönemi (621-630) I. Doğu Göktürk Kağanlığı
    4. 682-745 II. Göktürk Kağanlığı
      1. II. Göktürk Kağanı İlteriş Kutlug Kağan (681-693)
  51. 562-823 Avar Kağanlığı
  52. 610 İslâm, Son ilâhî din.
  53. 571- 632 Hz. Muhammed, Son peygamber.
    1. Hicret (622) Hz. Peygamber’in Mekke’den Medine’ye göç etmesi olayı.
    2. ⊗Tebük Gazvesi (Ekim 630) Hz. Peygamber’in Bizanslılar’a karşı düzenlediği gazve .
  54. 632-634 Ebû Bekir, Hulefâ-yi Râşidîn’in birincisi .
  55. 634-644 Hz. Ömer, Hulefâ-yi Râşidîn’in ikincisi.
      1. ⊗Yermük Savaşı (636)
      2. ⊗Celûlâ Savaşı (24 Kasım 637) Hz. Ömer devrinde Irak’ta müslümanlarla Sâsânîler arasında cereyan eden meydan muharebesi.
      3. ⊗Nihâvend Savaşı (642) Müslümanlarla Sâsânî ordusu arasında cereyan eden ve müslümanların zaferiyle sonuçlanan savaş
  56. 644- 656 Hz. Osman, Hulefâ-yi Râşidîn’in üçüncüsü .
  57. 656-661 Hz. Ali, Hulefâ-yi Râşidîn’in dördüncüsü.
      1. ⊗Sıffîn Savaşı (657) Halife Hz. Ali ile Muâviye b. Ebû Süfyân arasında yapılan savaş.
      2. ⊗Cemel Vak’ası (656) Ali ile Hz. Âişe arasında cereyan eden savaş 
    1. Âişe Hz. Ebû Bekir’in kızı ve Hz. Peygamber’in hanımı.
      1. ⊗Cemel Vak’ası (656) Ali ile Hz. Âişe arasında cereyan eden savaş 
    2. Hz. Hasan (Ocak-Şubat 625) Hz. Peygamber’in torunu, Hz. Fâtıma ile Hz. Ali’nin büyük oğlu.
    3. Hz. Hüseyin (10 Ocak 626) Hz. Peygamber’in torunu, Hz. Fâtıma ile Hz. Ali’nin küçük oğlu, Kerbelâ şehidi.
  58. 661-750 Emevîler, Hulefâ-yi Râşidîn’den sonra hüküm süren ilk İslâm hanedanı.
    1. Mûaviye b. Ebû Süfyân (661-680) Emevî hilâfetinin kurucusu .
      1. ⊗Sıffîn Savaşı (657) Halife Hz. Ali ile Muâviye b. Ebû Süfyân arasında yapılan savaş.
    2. Yezîd I (680-683) Emevî halifesi .
    3. Süleyman b. Abdulmelik (715-717) Emevî halifesi.
    4. Yezîd II (720-724) Emevî halifesi .
    5. Yezîd III (Nisan 744–Ekim 744) Emevî halifesi .
    6. Şîa, Hz. Peygamber’in vefatından sonra devlet yönetiminin Hz. Ali’ye ve onun soyundan gelenlere ait olduğu düşüncesi etrafında birleşen çeşitli grupların ortak adı.
    7. Alevî, Hz. Ali’ye bağlılık noktasında birleşen çeşitli dinî ve siyasî gruplar için kullanılan bir terim.
    8. Râfizî, Başlangıçta Zeyd b. Ali’den ayrılan ilk İmâmîler’e, daha sonra bütün Şiî fırkaları ile Şiî unsurları taşıyan bazı bâtınî gruplarına verilen isim.
  59. 745-840 Uygurlar
  60. 750-1258 Abâsîler, Hz. Peygamber’in amcası Abbas’ın soyundan gelen hânedan
    1. Mansûr (754-775) Abbâsî halifesi
    2. Hârûn er-Reşîd (786-809) Abbâsî halifesi 
    3. Müstazhir-Billâh (1094-1118) Abbâsî halifesi.
  61. 756-1492 Endülüs, İslâm hâkimiyetindeki İspanya.
    1. Târık b. Ziyâd (ö.720) Endülüs’ü fetheden kumandan.
    2. ⊗Puvatya savaşı (732) İslam ordusuyla Frank kuvvetleri arasında Fransa’da meydana gelen son derece önemli bir savaştır.
  62. 819-1005 Sâmânîler
    1. Sâmânî hükümdarı İsmail b. Ahmed (892-907) 
  63. 843-1707 İskoçya Krallığı, Büyük Britanya’nın kuzeyine egemen bir tarihi devlet.
    1. İskoçya Kralı Robert Bruce 1. Robert (1274-1329) 
      1. ⊗Bannockburn Muharebesi (23-24 Haziran 1314) İskoç Krallığı ile İngiltere Krallığı arasında yapılan savaş
  64. 840-1042 Karahanlılar
    1. Karahanlı Hanı Hârun Buğra Han (ö. 382/992)
  65. 861-1003 Seferîler
  66. 909-1171 Fatîmîler, Kuzey Afrika, Mısır ve Suriye’de hüküm süren bir Şiî devleti.
  67. İngilizler
  68. 927-1707 İngiltere Krallığı
    1. İngiltere Kralı II. Edward (1307-1327)
      1. ⊗Bannockburn Muharebesi (23-24 Haziran 1314) İskoç Krallığı ile İngiltere Krallığı arasında yapılan savaş
  69. 932-1062 Büveyhîler, İran ve Irak’ta hüküm süren Deylem asıllı bir hânedan
  70. 966- Polonya
  71. 962- 1806 Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu
    1. Kutsal Roma İmparatoru Sigismund (1368-1437) Macaristan ve Hırvatistan Kralı
      1. ⊗Niğbolu Şavaşı (1396) Kutsal Roma İmparatorluğu-Osmanlı İmparatorluğu
    2. Kutsal Roma Cermen İmparatoru Karl-Şarlken (28 Haziran 1519)
      1. Karlofça Antlaşması (26 Ocak 1699) Osmanlı ile Kutsal Roma Cermen, Avusturya, Venedik, Lehistan arasında.
  72. 963-1186 Gazneliler, Horasan, Afganistan ve Kuzey Hindistan’da hüküm süren bir Müslüman-Türk hanedanı.
    1. Sultan Mesud (1030-1041) Gazneli Devleti hükümdarı
      1. ⊗Dandanakan Savaşı (1040) Selçuklular ile Gazneliler arasında cereyan eden ve Selçuklu Devleti’nin kuruluşunu sağlayan savaş.
  73. 983-1085 Mervaniler, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Hısn Keyf, Maden, Cizre’yi içine alan ve yaklaşık bir asır hüküm süren bir devlettir.
  74. 1025-1569 Lehistan Krallığı
    1. Lehistan dükü I. Bolesław (1025-..) 
  75. Vefâiyye Tarikatı (Ebü’l-Vefâ el-Bağdâdî’ye (ö. 501/1107) nisbet edilen bir tarikat.)
  76. 1037-1157 Büyük Selçuklu Devleti
    1. Selçuk Bey (900-1007)Selçuklu hânedanının atası 
    2. Çağrı Bey (990-1059) Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucularından. 
      1. ⊗Dandanakan Savaşı (1040) Selçuklular ile Gazneliler arasında cereyan eden ve Selçuklu Devleti’nin kuruluşunu sağlayan savaş.
    3. Tuğrul Bey (1040-1063) Büyük Selçuklu Devleti’nin ilk hükümdarı.
    4. Alparslan (1029-1072) Büyük Selçuklu Sultanı
      1. ⊗Malazgirt Savaşı, 26 Ağustos 1071
    5. Melikşah (1055-1092) Büyük Selçuklu Sultanı
    6. Berkyaruk (1092-1104) Büyük Selçuklu hükümdarı.
    7. Muhammed Tapar (1105-1118) Büyük Selçuklu hükümdarı.
    8. Sencer (1118-1157) Son büyük Selçuklu hükümdarı .
    9. ℘Kâşgarlı Mahmud (1038-1105)
  77. 1077-1308 Anadolu Selçuklu Devleti
    1. Süleyman Şah (1075 – 1086) Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusu ve ilk hükümdarı 
    2. I. Kılıcarslan (1092-1107) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    3. I. Mesud (1116-1155) Anadolu Selçuklu Hükümdarı.
    4. II. Kılıcarslan (1155-1192) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    5. I. Keyhusrev (1192-1196) Anadolu Selçuklu Sultanı
    6. II. Süleyman Şah (1196-1204) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    7. I. Keykâvus (1211-1220) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    8. Keykubad I (Alâeddin) (1220-1237) (Anadolu Selçuklu Sultanı
      1. ⊗Yassı Çemen Savaşı (1230) Anadolu Selçuklu Devleti-Harzemşahlar
    9. II. Keyhüsrev (1237-1246) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    10. II Keykâvus (İzzeddin) Anadolu Selçuklu Sultanı (1246-1249 müstakil, 1249-1262 müşterek saltanat)
    11. II. Keykubad (1249-1254) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    12. IV. Kılıçarslan (1249-1254, 1257-1266) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    13. III. Keyhüsrev (1266-1282) Anadolu Selçuklu Sultanı.
    14. II. Mesud (1282-1296, 1302-1308) Anadolu Selçuklu Hükümdarı.
    15. III. Keykubad (1298-1302) Anadolu Selçuklu Sultanı.
  78. 1097-1231 Hârizmşahlar, Hârizm ve İran’da hüküm süren Türk-İslâm hânedanı.
    1. Anuş Tekin (Tegin) (? – 1096) Selçuklu devlet adamı, Harezm valisi.
    2. Atsız b. Muhammed (1128-1156) Hârizmşahlar Devleti Hükümdarı.
    3. Alaaddin Muhammed Harezmşah (1200-1221)
    4. Celaleddin Harzemşah (1220-1231) Harzemşahlar Devleti Hükümdarı
      1. ⊗Yassı Çemen Savaşı (1230) Anadolu Selçuklu Devleti-Harzemşahlar
  79. 1118-1194 Irak Selçuklu Devleti
    1. Mahmûd b. Muhammed Tapar (1118-1131) Irak Selçukluları’nın ilk hükümdarı.
    2. Tuğrul I (1132-1134) Irak Selçuklu hükümdarı .
    3. Mes‘ûd b. Muhammed Tapar (1134-1152) Irak Selçuklu hükümdarı.
    4. Muhammed b. Mahmûd (1153-1159) Irak Selçuklu hükümdarı.
    5. Arslanşah b. Tuğrul (1160-1177) Irak Selçuklu hükümdarı.
    6. Tuğrul II (1177-1194) Irak Selçuklu Devleti’nin son hükümdarı.
  80. 1127-1233 Zengîler
    1. Zengî Sultanı İmâdüddin Zengi (1127-1146)
  81. 1130-1211 Karahıtaylar, Doğu ve Batı Türkistan’ın büyük bir kısmında hüküm süren Moğol devleti.
  82. 1171-1348 Eyyûbîler
    1. Eyyûbî Sultanı Selâhaddin Eyyûbî (1171-1193)
      1. ⊗Hittîn Savaşı (583/1187) Selâhaddîn-i Eyyûbî’nin Haçlılar’ı bozguna uğrattığı ünlü meydan savaşı.
  83. 1204-1461 Trabzon İmparatorluğu ya da Tzaniti (Lazistan) Krallığı
  84. 1241-1502 Altın Orda Hanlığı, Deştikıpçak’ta hüküm süren bir Türk-Moğol devleti.
    1. Altın Orda Hanı Batu Han (1227-1256) Altın Orda Hanlığı’nın kurucusu ve ilk hükümdarı
    2. Altın Orda Hanı Berke Han (1256-1266) 
  85. Babaîlik (1240) Anadolu Selçukluları devrinde, Orta ve Güneydoğu Anadolu’da Baba İlyas’a bağlı Türkmenler’in isyanı dolayısıyla ortaya çıkan ve gayri Sünnî bir istikamette gelişen dinî-tasavvufî hareket.
  86. 1250-1517 Memlükler
    1. Memlük Sultanı Şeyh el-Mahmûdî (1412-1421)
    2. Memlük sultanı Kansu Gavri (1501-1516)
      1. ⊗Mercidabık Savaşı (24 Ağustos 1516) Osmanlı Devleti-Memlük Devleti
    3. Tomanbay (1516-1517) Son Mısır Memlük sultanı.
      1. ⊗Ridaniye Savaşı (1517) Osmanlılar-Memlükler
  87. 1256-1353 İlhanlılar
    1. İlhanlı Hükümdarı Hülagû (1256-1265) İlhanlı Devleti’nin kurucusu ve ilk hükümdarı
    2. Ebû Said Bahadır Han (1317-1335) İlhanlı hükümdarı.
  88. 1299-1922 Osmanlı İmparatorluğu
    1. Ertuğrul Gazi (Ö. 1281) Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Bey’in babası
    2. Osman Bey (1302-1324)
      1. ⊗Koyunhisar Savaşı (Bafeus) 1302
    3. Orhan Gazi (1324-1362)
      1. ⊗Pelekanon Muharebesi (Maltepe ya da Eskihisar Savaşı) (10-11 Haziran 1329)
    4. I. Murad (1362-1389)
    5. I. Bayezid (Yıldırım) (1389-1403)
      1. ⊗Niğbolu Şavaşı (1396)
      2. ⊗Ankara Muharebesi (1402)
    6. Osmanlı İmparatorluğu Fetret Devri (1402-1413)
    7. I. Mehmed (1413-1421)
    8. II. Murad (1421-1444)
    9. II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed) (1444-1446)
    10. II. Murad (1446-1451)
    11.  II. Mehmed Fatih Sultan Mehmed (1451-1481)
      1. ⊗Otlukbeli Savaşı (1473)
    12. II. Bayezid (1481-1512)
    13. I. Selim (Yavuz) (1512-1520)
      1. ⊗Mercidabık Savaşı (24 Ağustos 1516)
      2. ⊗Ridaniye Savaşı (1517) Osmanlılar-Memlükler
    14. I. Süleyman (Kanunî) (1520-1566)
    15. II. Selim (1566-1574)
    16. III. Murad (1574-1595)
    17. III. Mehmed (1595-1603)
    18. I. Ahmed (1603-1617)
      1. Zitvatorok Antlaşması (1606) Osmanlılar’la Habsburglar arasında yapılan antlaşma.
    19. I. Mustafa (1622-1623)
    20. II. Osman (Genç) (1618-1622)
    21. I. Mustafa (1622-1623)
    22. IV. Murad (1623-1640)
    23. İbrahim (1640-1648)
    24. IV. Mehmed (1648-1687)
      1. ⊗Saint Gotthard Muharebesi (1 Ağustos 1664) Osmanlı ve Habsburg orduları arasında yapılan meydan savaşı.
      2. Bucaş Antlaşması (18 Ekim 1672) Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında yapılan antlaşma.
    25. II. Süleyman (1687-1691)
    26. II. Ahmed (1691-1695)
    27. II. Mustafa (1695-1703)
      1. Karlofça Antlaşması (26 Ocak 1699) Osmanlı ile Kutsal Roma Cermen, Avusturya, Venedik, Lehistan arasında.
    28. III. Ahmed (1703-1730)
      1. ⊗Prut Savaşı (1710-1711) Rusya Çarlığı ile Osmanlı Devleti arasında yapılmış bir savaştır.
      2. Prut Antlaşması (1711) Osmanlılar ile Ruslar arasında Prut nehri kenarında yapılan savaştan sonra imzalanan antlaşma.
    29. I. Mahmud (1730-1754)
    30. III. Osman (1754-1757)
    31. III. Mustafa (1757-1774)
      1. Çeşme Vak’ası (1770) Akdeniz’de faaliyet gösteren Rus donanmasının Çeşme Limanı önlerinde Osmanlı donanmasını yaktığı deniz savaşı.
    32. I. Abdulhamid (1774-1789)
      1. Küçük Kaynarca Barış Antlaşması (26 Temmuz 1774) Osmanlı Devleti ile Rusya arasında.
    33. III. Selim (1789-1807)
      1. Ziştovi Antlaşması (4 Ağustos 1791) 1787’de başlayan Osmanlı-Rus-Avusturya savaşı sonunda Avusturya ile yapılan barış antlaşması.
      2. Nizâm-ı Cedîd (1792-1807) III. Selim zamanında yenilenme ve yeniden yapılanma dönemi.
    34. IV. Mustafa (1807-1808)
    35. II. Mahmud (1808-1839)
      1. Vak’a-i Hayriyye (17 Haziran 1826) Yeniçeri Ocağı’nın ilgasını ifade eden tabir.
      2. Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye (1826) Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması üzerine onun yerine kurulan yeni askerî teşkilâta verilen ad.
      3. Edirne Antlaşması (14 Eylül 1829) 1828-1829 Osmanlı-Rus savaşı sonunda imzalanan antlaşma.
      4. Jön Türkler
      5. Takvîm-i Vekāyi (1 Kasım 1831) Osmanlı Devleti’nin ilk resmî gazetesi.
      6. Baltalimanı Muahedesi (16 Ağustos 1838)
      7. ⊗Nizip Savaşı (29 Haziran 1839) Osmanlı Devleti ile Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa arasında.
    36. Abdülmecid (1839-1861)
      1. Tanzimat Fermanı (3 Kasım 1839) Gülhane Hatttt-ı Hümayunu
      2. Londra Antlaşması (15 Temmuz 1840) Mısır meselesi dolayısıyla Osmanlı Devleti ile İngiltere, Avusturya, Prusya ve Rusya arasında mukavelenâme.
      3. ⊗Kırım Savaşı (4 Ekim1853-30 Mart 1856) Osmanlı-Rus savaşıdır.
      4. Islahat Fermanı (18 Şubat 1856) Gayri müslimlere yeni haklar tanıyan hatt-ı hümâyun.
      5. Paris Antlaşması (30 Mart 1856) Kırım savaşını sona erdiren antlaşma.
    37. Sultan Abdülaziz (25 Haziran 1861-1876)
      1. Yeni Osmanlılar Cemiyeti (1865-1876)
    38. V. Murad (….- 30 Ağustos 1876)
    39. II. Abdulhamid (31 Ağustos 1876-1909)
      1. Kānûn-ı Esâsî (Osmanlı Devleti Anayasası) (1876)
      2. I. Meşrutiyet (23 Aralık 1876-13 Şubat 1878)
      3. ⊗Doksanüç Harbi (1877-1878) Osmanlı-Rus savaşı.
      4. I. Meclis-i Meb’ûsan (23 Aralık 1876)
      5. Ayastefanos Antlaşması (3 Mart 1878) Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Ayastefanos’ta (Yeşilköy) yapılan antlaşma.
      6. Çırağan Vak’ası (20 Mayıs 1878) Sarayı’nda göz hapsinde tutulan V. Murad’ı kaçırma teşebbüsü.
      7. İttihat ve Terakkî Cemiyeti (1889-1902)
      8. II. Meşrutiyet (23 Temmuz 1908-1922)
      9. Otuzbir Mart Vakası (13 Nisan 1909) II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan askerî isyan.
      10. Hareket Ordusu Otuzbir Mart Vak‘ası’nı bastırmak üzere Selânik’ten İstanbul’a gelen ordu.
    40. V. Mehmed (Sultan Reşad) (1909-1918)
      1. ⊗Trablusgarp Savaşı (1911-1912) İtalya’nın saldırısına uğrayan Kuzey Afrika’daki Osmanlı topraklarının kaybına yol açan savaş 
      2. 18 Ekim 1912 Osmanlı İtalya Uşi Barış Andlaşması
      3. ⊗Balkan Savaşı (8 Ekim 1912-29 Eylül 1913) Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri arasında iki safhada yapılan savaş 
      4. 1912-1913 Osmanlı Trablusgarp ve Balkan Harbi Andlaşmaları
      5. 1913 Osmanlı Yunanistan Barış Andlaşması
      6. 1913 Osmanlı Bulgaristan Barış Andlaşması
      7. Bâbıâli Baskını (23 Ocak 1913) Balkan Harbi sırasında İttihatçılar tarafından gerçekleştirilen kanlı hükümet darbesi
      8. I. Dünya Savaşı (1914-1918)
      9. ⊗Çanakkale Muharebeleri (3 Kasım 1914-9 Ocak 1916)
      10. Tehcir (1915) Bilhassa Ermeniler’in sevk ve iskânını ifade eden terim.
      11. ⊗Kûtül‘amâre Zaferi (29 Nisan 1916) Osmanlı-İngiliz Savaşı
    41. VI. Mehmed (Vahdettin) (1918-1922)
      1. Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918)
      2. ⊗Millî Mücadele (30 Ekim 1918-24 Temmuz 1923)
      3. Teceddüt Fırkası (5 Kasım 1918-5 Mayıs 1919) İttihat ve Terakki Fırkası’nın kendisini feshederek kurduğu partidir.
      4. Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920)
  89. 1340-1514 Akkoyunlular, Doğu Anadolu, Azerbaycan ve Irak’ta hüküm süren Türkmen hânedanı.
    1. Uzun Hasan (1452-1478) Akkoyunlu hükümdarı .
      1. ⊗Otlukbeli Savaşı (1473)
  90. 1340-1431 Celâyirliler, İran’ın batısı ile Kuzey Irak’ta hüküm süren Moğol hânedanı.
    1. Hasan-ı Büzürg (1340-1356) Celâyirliler’in kurucusu ve ilk hükümdarı. 
    2. Ahmed Celâyir (1382-1410) Celâyirliler Devleti hükümdarı.
  91. 1346-1371 Sırp İmparatorluğu
  92. 1351-1469 Karakoyunlular, Doğu Anadolu, Azerbaycan, İran ve Irak’ta hüküm süren Türkmen hânedanı.
  93. 1371-1507 Timurlular, Orta Asya ve İran’da hüküm süren İslâm hânedanı .
    1. Timur (1370-1405) Timurlu hânedanının kurucusu ve ilk hükümdarı.
      1. ⊗Ankara Muharebesi (1402) Osmanlılar ve Timurlular arasında yapılan muharebe
    2. Timurlu hükümdarı Uluğ Bey (1447-1449) Matematikçi ve astronomi âlimi,
  94. 1502-1732 Safevîler ve Safavî Devleti
    1. Şeyh Safiyyüddin Erdebîlî (1252-1334) Safeviyye tarikatının kurucusu
    2. Sadreddîn-i Erdebîlî (…-1392) Safevî Şeyhi
    3. İbrahim (1429-1447) Safevî Şeyhi
    4. Cüneyd-î Safevî (…-1460) Safevî Şeyhi
  95. 1526-1858 Bâbürlüler, Hindistan’da hüküm süren bir Türk devleti.
    1. Ekber Şah (1556-1605) Bâbürlü hükümdarı
    2. Bâbürlü Hükümdarı Cihangîr (1605-1627)
  96. 1547-1721 Rusya Çarlığı
    1. Korkunç İvan (IV. İvan) (16.01.1547–28.03.1584) Rus Çarı  
    2. I. Fyodor (Teodor) İvanoviç (1584-1598) Rus Çarı
    3. Boris Fyodoroviç Godunov (1598-1605) Rus Çarı  
    4. I. Petro veya Büyük Petro (1682-1721) Rusya Çarı
  97. 1569-1795 Lehistan-Litvanya Birliği
    1. ⊗Lehistan-Rusya Savaşı (1605-1618)
    2. Bucaş Antlaşması (18 Ekim 1672) Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında yapılan antlaşma.
    3. Karlofça Antlaşması (26 Ocak 1699) Osmanlı ile Kutsal Roma Cermen, Avusturya, Venedik, Lehistan arasında.
  98. Kadızâdeliler (1570-1685) XVII. yüzyılda Osmanlılar’da dinî ve içtimaî hareket başlatan vâizler zümresi ve bu harekete verilen ad.
  99. Koçi Bey IV. Murad ve Sultan İbrâhim’e devlet idaresinde yol göstermek üzere kaleme aldığı risâlelerle ün salmış Osmanlı müellif ve mütefekkiri.
  100. 1707 Büyük Britanya Krallığı, Avrupa’nın kuzeybatısında bir ada devleti.
    1. ⊗Kûtül‘amâre Zaferi (29 Nisan 1916) Osmanlı-İngiliz Savaşı
  101. 1721-1917 Rus İmparatorluğu
    1. Rusya Çarı I. Petro veya Büyük Petro (1721-1725)
    2. Rusya Çariçesi I. Katerina (1725-1727)
    3. Rus İmparatoru I. Nikolay (1825-1855)
      1. ⊗Kırım Savaşı (4 Ekim1853-30 Mart 1856) Osmanlı-Rus savaşıdır.
    4. Rus İmparatoru II. Aleksandr (1855-1881)
      1. ⊗Doksanüç Harbi (1877-1878) Osmanlı-Rus savaşı.
  102. 1726-1795 Afşarlar
    1. Afşar Şahı Nâdir Şah (1736-1747)
  103. 1750-1794 Zend Hanedanı 
  104. 1769-1849 Kavalalı Mehmed Ali Paşa Hanedanı, Mısır valisi ve kendi adıyla anılan hânedanın kurucusu.
    1. ⊗Nizip Savaşı (29 Haziran 1839) Osmanlı Devleti ile Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa arasında.
  105. 1776 Amerika Birleşik Devletleri, Kuzey Amerika’da elli eyaletten oluşan birleşik devlet.
    1. Truman Doktrini (1947) Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry Truman tarafından Sovyet tehdidine karşı hazırlanmış plandır.
    2. Marshall Planı (1948-1951) II. Dünya Savaşı sonrasında ABD kaynaklı, antikomünist hedefleri olan bir ekonomik yardım paketidir.
  106. 1785-1925 Kaçar Hanedanı, İran’da Kaçar Devleti’ni kuran Türkmen boyu
    1. Ağa Muhammed Şah (1786-1797) İran’da Kaçar Devleti’nin kurucusu .
    2. Feth Ali Şah (1797-1834) Kaçar hükümdarı
    3. Muhammed Şah (1834-1848) Kaçar hükümdarı.
    4. Nâsırüddin Şah (1848-1896) Kaçar hükümdarı.
    5. Muzafferüddin Şah (1896-1907) Kaçar hükümdarı.
    6. Muhammed Ali Şah (1907-1909) Kaçar hükümdarı .
    7. Kāânî Şîrazî (1808-1854) İran’da Kaçar hânedanı döneminin en ünlü şairi.
  107. 1815-1866 Alman Konfederasyonu
  108. 1829 Yunanistan
    1. ⊗Balkan Savaşı (8 Ekim 1912-29 Eylül 1913) Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri arasında iki safhada yapılan savaş
    2. 1913 Osmanlı Yunanistan Barış Andlaşması
    3. 1930 Türk Yunan Dostluk, Tarafsızlık, Uzlaştırma ve Hakemlik Andlaşması
  109. 1861 İtalya (17 Mart 1861)
    1. ⊗Trablusgarp Savaşı (1911-1912) İtalya’nın saldırısına uğrayan Kuzey Afrika’daki Osmanlı topraklarının kaybına yol açan savaş
    2. 18 Ekim 1912 Osmanlı İtalya Uşi Barış Andlaşması
  110. 1871-1918 Alman İmparatorluğu (18 Ocak 1871-1918)
  111. 1878 Sırbistan
    1. ⊗Balkan Savaşı (8 Ekim 1912-29 Eylül 1913) Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri arasında iki safhada yapılan savaş
  112. 1908 Bulgaristan (5 Ekim 1908)
    1. ⊗Balkan Savaşı (8 Ekim 1912-29 Eylül 1913) Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri arasında iki safhada yapılan savaş
    2. 1913 Osmanlı Bulgaristan Barış Andlaşması
  113. 1917-1922 Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti 
  114. 1918-1933 Alman Weimar Cumhuriyeti 
  115. 1920-1923 Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti (23 Nisan 1920-16 Nisan 1923)
    1. Mustafa Kemal Atatürk (1920-1923) Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükumeti Başkanı 
    2. Atatürk (3 Mayıs 1920-24 Ocak 1921) Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti Başbakanı
      1. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (Anayasa) (21 Ocak 1921)
    3. Fevzi Çakmak (24 Ocak 1921-19 Mayıs 1921) Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti Başbakanı
    4. Fevzi Çakmak (19 Mayıs 1921-9 Temmuz 1922) Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti Başbakanı
      1. 1921 Türk Fransız İtilafnamesi
    5. Rauf Orbay 12 Temmuz 1922- 4 Ağustos 1923) Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükumeti Başbakanları
      1. Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922) İstiklâl Harbi’ni sona erdiren ateşkes antlaşması
      2. Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)
    6. Fethi Okyar 14 Ağustos 1923-27 Ekim 1923) Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükumeti Başbakanı
  116. 1922-1991 Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği 
  117. 1923 Türkiye Cumhuriyeti (29 Ekim 1923)
    1. Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938) 1. Cumhurbaşkanı
      1. Mustafa İsmet İnönü (30 Ekim 1923-22 Kasım 1924)  1. Başbakan.
        1. Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923)
      2. Mustafa İsmet İnönü (3 Mart 1925-1 Kasım 1937) Başbakan.
        1. 1930 Türk Yunan Dostluk, Tarafsızlık, Uzlaştırma ve Hakemlik Andlaşması
        2. Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936) Boğazlar’ın statüsünü düzenleyen ve Türkiye’nin egemenlik haklarını yeniden tanıyan antlaşma.
      3. Mustafa İsmet İnönü (10 Kasım 1938-8 Mayıs 1972) Başbakan.
    2. Mustafa İsmet İnönü (11 Kasım 1938-22 Mayıs 1950) 2. Cumhurbaşkanı.
      1. Mehmet Şemsettin Günaltay (16 Ocak 1949-22 Mayıs 1950) Başbakan.
    3. Celâl Bayar (22 Mayıs 1950-27 Mayıs 1960) 3. Cumhurbaşkanı.
      1. Adnan Menderes (22 Mayıs 1950-27 Mayıs 1960) Başbakan.
    4. Darbe Cemal Gürsel (27 Mayıs 1960-26 Ekim 1961) Devlet Başkanı.
      1. Cemal Gürsel (30 Mayıs 1960-7 Ekim 1961) Başbakan.
    5. Cemal Gürsel 26 Ekim 1961-28 Mart 1966) 4. Cumhurbaşkanı.
      1. Mustafa İsmet İnönü (20 Kasım 1961-20 Şubat 1965) Başbakan.
      2. Süleyman Sami Demirel (27 Ekim 1965-16 Mart 1971) Başbakan.
    6. Cevdet Sunay (28 Mart 1966-28 Mart 1973) 5. Cumhurbaşkanı.
      1. Süleyman Sami Demirel (27 Ekim 1965-16 Mart 1971) Başbakan.
    7. Fahri Sabit Korutürk (6 Nisan 1973-6 Nisan 1980) 6. Cumhurbaşkanı.
      1. Mustafa Bülent Ecevit (26 Ocak 1974-17 Kasım 1974) Başbakan.
      2. Süleyman Sami Demirel (31 Mart 1975-21 Haziran 1977) Başbakan.
      3. Mustafa Bülent Ecevit (21 Haziran 1977-21 Temmuz 1977) Başbakan.
      4. Süleyman Sami Demirel (21 Temmuz 1977-5 Ocak 1978) Başbakan.
      5. Mustafa Bülent Ecevit (5 Ocak 1978-12 Kasım 1979) Başbakan.
      6. Süleyman Sami Demirel (12 Kasım 1979-12 Eylül 1980) Başbakan.
    8. Darbe Ahmet Kenan Evren (12 Eylül 1980-9 Kasım 1982) Devlet Başkanı.
    9. Ahmet Kenan Evren (9 Kasım 1982-9 Kasım 1989) 7. Cumhurbaşkanı.
      1. Turgut Özal (13 Aralık 1983-9 Kasım 1989) Başbakan.
    10. Turgut Özal (9 Kasım 1989-17 Nisan 1993) 8. Cumhurbaşkanı.
      1. Süleyman Sami Demirel (20 Kasım 1991-16 Mayıs 1993) Başbakan.
    11. Süleyman Sami Demirel (16 Mayıs 1993-16 Mayıs 2000) 9. Cumhurbaşkanı.
      1. Necmettin Erbakan (28 Haziran 1996-30 haziran 1997) Başbakan.
      2. Mustafa Bülent Ecevit (11 Ocak 1999-18 Kasım 2002) Başbakan.
  118. 1925-1979 Pehlevi Hanedanı 
  119. 1922 Mısır (Birleşik Krallık’tan bağımsızlık 28 Şubat 1922) Büyük bir kesimi Afrika’da, küçük bir kesimi (Sînâ yarımadası) Asya’da yer alan ülke.
  120. 1933-1945 Alman-Üçüncü İmparatorluk 
  121. 1943 Lübnan (22 Kasım 1943) Akdeniz’e kıyısı olan ülke.
  122. 1948 İsrail, Akdeniz’in güneydoğu kıyısında bir devlet.
  123. 1951 Libya (Birleşik Krallık ve Fransa’dan kurtulması 24 Aralık 1951) Kuzey Afrika’da bir ülke.
  124. 1956 Tunus (Fransa’dan bağımsızlık 20 Mart 1956) Kuzey Afrika’da ülke.
  125. 1956 Fas (İspanya’dan Bağımsızlık 7 Nisan 1956) frika’nın kuzeybatısında İslâm ülkesi.
  126. 1962 Cezayir (Fransa’dan Bağımsızlık 5 Temmuz 1962) Kuzey Afrika’da müslüman ülke.