Devletler

Alman İmparatorluğu (18 Ocak 1871-1918)

Alman İmparatorluğu ya da İkinci Reich (Almanca: resmen Deutsches Reich, Alman tarih yazımında Deutsches Kaiserreich), 18 Ocak 1871’de Prusya ve diğer küçük Alman devletlerinin birleşmesiyle oluşan birleşik Alman devletidir. İlk imparatoru I. Wilhelm’in taç giymesiyle imparatorluk resmen kuruldu. Yeni İmparatorluğu Habsburg Hanedanı yerine Hohenzollern Hanedanı yönetti, başkent Berlin yapıldı. Yeni İmparatorluk, Avusturya’yı toprakları dışında bıraktı. 1884’ten itibaren Almanya, Avrupa dışında sömürgeler kurmaya başladı (Alman Sömürge İmparatorluğu). Hızlı büyüyen ekonomisiyle, dünyanın en büyük ekonomisine sahip oldu, ordusu ve donanmasıyla Büyük Britanya’ya kafa tutar hale geldi.

Birleşik Almanya, Şansölye Otto von Bismarck zamanında dış politikasını Almanya’nın güvenli bir pozisyonda durması, güçlü ülkelerle dostluk kurulması, Fransa ile dış politikada uzak durulmaması ve Fransa ile savaştan kaçınılması üzerine kurmuştu. İmparator II. Wilhelm zamanında ise sömürge konusunda diğer Avrupa ülkeleriyle çekişmeye girildi. Bu, Almanya’nın ittifaklarını yenileyememesine neden oldu. Bu esnada Fransa ise Büyük Britanya ve Rus İmparatorluğu ile ittifak kurdu (Rus-Fransız İttifakı ve İngiltere-Fransa Dostluk Antlaşması). Almanya ise sadece Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile ittifak kurabildi.

Almanya, sömürgecilik politikası gereği, Afrika’nın diğer Avrupa ülkeleri tarafından paylaşımına katılmak istedi. Berlin Konferansı ile Avrupa’nın önemli güçleri Afrika’yı paylaştılar. Almanya’nın payına Alman Doğu Afrikası, Alman Kuzey-Batı Afrikası, Togoland ve Kamerun düştü. Afrika’yı paylaşma mücadelesi I. Dünya Savaşı’nı tetikledi.

Avusturya Arşidükü Ferdinand’ın 28 Haziran 1914’te suikasta uğraması ile I. Dünya Savaşı patlak verdi. Savaşta Almanya’nın içinde olduğu İttifak Devletleri savaşı kaybetti. Kasım 1918’de, Alman Devrimi patlak verdi; II. Wilhelm ve tüm prensler tahttaki haklarının tamamından vazgeçti. Almanya’nın savaş hali Haziran 1919’da imzalanan Versailles Antlaşması ile sona erdi. Bu, İttifak Devletleri’nin de mağlubiyeti anlamına geliyordu. İmzalanan antlaşmanın Almanya’yı aşağıladığı düşünülüyordu. Bu durum daha sonra Almanya’da nasyonal sosyalizmin güç kazanmasına sebep oldu.

Napoléon Savaşları’nın ardından düzenlenen Viyana Kongresi’nin (1814-15) sonuçlarından biri de, Alman Konfederasyonu’nun kurulmasıydı. 1815 Viyana Kongresi’nde ortaya çıkan Almanya büyüklü küçüklü 39 siyasal birimden oluşuyordu. İçlerindeki iki büyük devlet Avusturya ve Prusya’ydı. Bavyera, Württemberg, Saksonya ve Hannover’in küçük krallıkları, Baden, Nassau, Oldenburg ve Hessen-Darmstadt gibi daha küçük düklükler, Schaumburg-Lippe, Schwarzburg-Sondershausen ve Reuss-Schleiz-Gera gibi çok küçük prenslikler ve Hamburg, Bremen, Lübeck, Frankfurt gibi özgür kentler bunların ardından geliyordu.

Almanya, İtalya ile birlikte 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, Batı ve Orta Avrupa’da ulusal birliğini kuramamış ve merkezi bir hükümet biçimine sahip olmayan iki ülkeden biriydi. Alman birliğinin kuruluşu, bir devletin (Prusya Krallığı) ve bir devlet adamının (Otto von Bismarck) eseri gibi görünürse de, birliğin kuruluşunu yalnız askeri ve diplomatik olaylar olarak görmek, bu başarının tarihi önemini gölgeler. Almanya ve İtalya’nın birliklerini kurması, aynı zamanda, Batı ve Orta Avrupa’da ekonomik ve toplumsal yaşamın değişen yapısının sonucudur.

Prusya, Alman ulusal birliğini kurmak için bir değil, üç devletle, Danimarka, Avusturya ve Fransa ile savaşmak zorundaydı. Asıl Avusturya’nın siyasal üstünlüğüne meydan okuması gerekiyordu. Bu meydan okumanın temelinde, Danimarka’ya bağlı iki Alman dükalığı olan Schleswig ile Holstein yatmaktaydı. 1864 yılında Avusturya ile Prusya, Alman Konfederasyonu adına Danimarka’ya savaş açtılar ve Avusturya özellikle Holstein’da ayrı bir politika izlemeye ve Prusya’yı haklarından yoksun bırakmaya kalkınca, Prusya Başbakanı Otto von Bismarck, akıllı bir diplomasi sonucu Fransa ve Rusya’nın yansızlığını sağlayıp Avusturya’ya savaş açtı. 1866’da Sadowa Çarpışması’nda bu devleti büyük bir bozguna uğratarak, Almanya’dan attı ve 1867’de Prusya’nın denetiminde Kuzey Germen Konfederasyonu’nu kurdu.[1]

Bismarck, Sadowa zaferinden sonra hiçbir direnci kalmamış bulunan Avusturya’nın başkenti Viyana’ya girebilir ve çok ağır bir barış antlaşmasını zorla kabul ettirebilirdi. Büyük bir ileri görüşlülük ve ılımlılık ile bunu yapmadı ve Avusturya’nın gururunu kırıp, kalıcı düşmanlığını üzerine çekmedi. Çünkü, Bismarck, Almanya’nın Avrupa’nın ortasında hınç duyguları arasında güçlü bir biçimde kurulamayacağını ve birliğini korumak için ileride müttefiklere ihtiyacı olacağını hesaplamıştı. Özellikle Fransa’ya karşı yanına alabileceği doğal müttefik, çoğunluğunu aynı ırktan insanların oluşturduğu ve aynı dilin konuşulduğu Avusturya idi.

Bismarck, Fransa’nın Katolik Alman devletleri üzerindeki denetimini kırmak için 1870 yılında Fransa’ya savaş açtı. Yine akıllı diplomasisiyle bu kez Avusturya ve Rusya’nın yansızlığını sağlamıştı. Ünlü Sedan Muharebesi’nda İmparator III. Napoléon’u ağır bir yenilgiye uğrattı. 1871 tarihli Frankfurt Barışı ile Alsace-Lorraine endüstri bölgesini ilhak etti. Bundan sonra Main akarsuyunun güneyindeki Katolik Alman devletleri Prusya’ya katıldılar ve böylece Alman ulusal birliği kurulmuş oldu. Prusya Kralı I. Wilhelm, veraset yoluyla Alman İmparatoru oldu. Bismarck ise Alman Şansölyesi unvanını aldılar. Fransa’da ise, III. Napoléon’un imparatorluğu yıkılarak yerine cumhuriyet kuruldu.

Alman ulusal birliğinin kurulmasında, Alman milliyetçiliğinin temel özellikleri, ekonomik ve toplumsal nedenlerinin yanında, Bismarck’ın usta diplomasisinin de payı olduğunu söylemek gerekir. Avrupa’daki güç dengelerini çok iyi anlayan Bismarck, bazı küçük ödünler verip güçlü devletlerin yansızlığını sağlayarak, en uygun zamanda kiminle savaşacağını çok iyi kestirmiştir. İktidardan düştüğü 1890 yılına kadar, kendini tüm Avrupa diplomasisinin kilit adamı, Almanya’yı da en önemli ve güçlü devleti haline getirmiştir. yazının devamı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir