Alman Tarihi

23 Ekim 2018 0 Yazar: admin
  1. Cermen Kabileleri (MÖ:100–MS 300)
  2. Alman Konfederasyonu (1815–1866)
  3. Alman İmparatorluğu (18 Ocak 1871-1918)
  4. Alman Weimar Cumhuriyeti (1918–1933)
  5. Alman-Üçüncü İmparatorluk (1933–1945)

’Almanya’’ ismi, geçmişten bize bir politik oluşumdan çok, coğrafi bir alanı göstermektedir. Avrupa kıt’ası’nda, ‘’Alman’’ (Cermen)lar, Papa III. Leo zamanında Roma İmparatorluğu ile savaşmışlar, ve onlardan savaş taktikleri başta olmak üzere birçok şey öğrenmişlerdir. Zamanın hukukuna göre ülke, oğullar arasında eşit olarak paylaştırılmıştır. 843 yılındaki Verdun Antlaşması, ülkedeki torunlar arasında çıkan taht kavgasını sonlandırmış, ülke doğu, batı ve merkez olarak 3’e bölünmüştür. Doğusu sonradan Almanya, batısı Fransa olmuş, orta bölüm ise etnik kimliklere göre bölünmüştür.

Sakson kralı I. Otto zamanında, boylar, tek çatı altında toplanmışlar ve Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu’nu kurmuşlardır. İmparatorluk yüz yıldan fazla bir süre ayakta kalmıştır. Yine de, güçlü Alman kralları, Papa’ya karşı çatışma içine girerek İtalya’yı almışlardır fakat bu çok uzun sürmemiştir.

13. Yüzyılda, Kuzey Almanya’nın şehir eyaletleri olan Hamburg, Bremen ve Lübeck’in çıkarlarını korumak adına kurdukları Hansa Örgütü (12. Yüzyıldan 15. yüzyıla kadar Avrupa’nın kuzeyinde önemli bir ekonomik ve siyasal güç olmuştur. Orta Çağ Almancası’nda ‘’lonca’’ ya da ‘’birlik’’ anlamına gelen ‘’Hanse’’ sözcüğü, Got dilinde ‘’takım’’ ya da ‘’birlik’’ sözcüğünden türemiştir) Bu örgüt, sonraki iki yüzyıl için Kuzey Avrupa’da ekonomi dalında önemli olaylara imza atmıştır.
Orta Çağ’da Alman prensleri, topraklarını Kutsal Roma İmparatorluğuna tımar olarak dağıtmışlardır ve toprak sahipleri öldükten sonra toprakları kademeli olarak daha da özgürleşerek varislerine geçmiştir.16. Yüzyıldan sonra bu sistem, kalıtsal olarak Habsburglar’a geçti. Avrupa’da, Protestanlar ve Katolikler arasında olan 30 Yıl Savaşları’nda (1618-1648), Almanlar çok büyük zararlara uğramışlardır.
Sonrasında, Almanya yüz elli küçük otonom bölgeye, düklüğe, prensliğe ve krallığa, ayrıca kendi kendine yetebilen birkaç şehire bölünmüştür. Bu durum, 1806’da Napoleon’un Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu’na son vermesine kadar sürmüştür.

REFORMLAR, SAVAŞLAR VE PRUSYA’NIN DOĞUŞU

1517’de Martin Luther adlı bir papaz, Papa’nın otoristesini sorgulayarak Protestan Reformu’nu başlatmıştır. Bu reform, bazı Lutherci prenslikleri, diğer prensliklerle karşı karşıya getirmiştir. Kuzey Almanya’nın neredeyse tamamı, Protestanizmi benimsemiş, kalanlar ise eski inançlarına bağlı kalmışlardır.

Dinsel farklılıklar, Almanya, Avusturya, İsveç ve Hollanda arasında çıkan 30 Yıl Savaşları’nın çıkmasının başlıca nedenidir. Günümüzde bile güneydeki Katolikler ve kuzeydeki Protestanlar arasında bir ayrılık vardır.

17. Yüzyıl’ın en önemli olaylarından biriyse, Brandenburg’lu bir aile olan Hohenzollern’lerin yönetimi alarak Prusya’yı ayağa kaldırmasıdır. Prusya’lı II. Frederick’in (Büyük Frederick) tahta çıkmasıyla, 1740’ta, Napoleon’u 1815’de Waterloo Savaşı’nda yenecek olan, Avrupa’nın en büyük ordusunu kurmuştur. Galip gelen müttefikler (The Victorious Allies), Roma İmparatorluğu yerine, topraklarını kaybeden Alman eyaletlerine topraklarını vererek, bir Alman Konfederasyonu kurmuşlardır.

Prusya, çok kısa bir sürede Konfederasyonun %60’ına sahip olarak, en büyüğü olmuş, Avusturya ve Fransa’yı ele geçirerek, Avrupa’yı Almanca konuşan bir kıt’a haline getirmiştir.

BİRLEŞİK ALMANYA VE İKİ DÜNYA SAVAŞI

1871’de, çok iyi bir asker ve stratejist olan Prens Otto von Bismarck, Kuzey konfederasyonunu ve 4 güney eyaletini biraraya getirdi.

Bu yeni Almanya, endüstri alanında Birleşik Devletler ve Birleşik Krallık ile yarışan, ayrıca müttefik Habsburg Hanedanlığı’na şekil veren bir dev haline geldi. Sonraki Kaiser olan Wilhelm II, Almanya’nın global bir askeri güç haline gelmesine odaklandı.

1914’te Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand’ın, suikast düzenlenerek öldürülmesiyle, Almanya, Rusya, Fransa ve İngiltere’ye karşı Avusturya’nın yanında savaşa katıldı. Bu büyük ve milyonlarca insanın maddi-manevi büyük kayıplar yaşadığı savaş, Almanya ve Avustuya’nın büyük yenilgisi ve Kaiser’in Weimar Cumhuriyeti’ni kurmasıyla sonuçlanmıştır. Savaşın sonunda yapılan Versay Antlaşması, Almanya’nın bazı bölgelerini kaybetmesi ve ağır vergiler ödemesiyle sonuçlanmıştır.

Savaşın getirdiği ağır şartlar, insanlar arasında büyük bir sıkıntı yaratmış ve Büyük Depresyon (Great Depression) dönemi başlamıştır. Bu dönem, Almanlar’ın milliyetçi akımlara yönelmesine, ve Adolf Hitler’in Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi’nin yükselişe geçmesine sebep olmuştur. Hitler, 1933 yılında iktidara geldiğinde, Üçüncü İmparatorluk (Third Reich) dönemini başlatmıştır. (Third Reich, birinci dönem Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu, ikinci dönem Bismarck dönemi, üçüncü dönem ise kendisi, yani Nazi Almanyası’dır)

Nazi Almanyası’nın amacı, kaybedilen toprakları geri kazanmak, hatta daha fazlasını el geçirmek, Rheinland’ı tekrar silahlandırmak, Avusturya’yı, batı Çekoslovakya’daki Sudentenland’ı ve hatta geri kalan tüm Çekoslovakya’yı ilhak etmekti. Almanya’nın Polonya’yı işgali, İngiltere ve Fransa’yı, Almanya’ya savaş açmaya zorladı. İkinci Dünya Savaşı, daha geniş alanlara sıçardı ve Almanya’nın büyük bedeller ödeyerek yenilmesiyle sonuçlandı. Ülke kırılıp geçirildi ve Berlin dahil her yeri neredeyse bir moloz yığınına döndü.

SAVAŞ SONRASI DÖNEM

Savaş sonrası, Almanya’nın şehirleri harap olmuş, bütün herşey kaybedilmiş ve halk açlıktan kırılır durumdaydı. Ülke, düşman güçleri (ABD, Fransa, SSCB ve Büyük Britanya) tarfından 4 ayrı kontrol bölgesine bölünmüştü.

Sovyetler Birliği ve diğer Batı güçleri arasındaki görüş ayrılıklarından dolayı, 1948-1949’da Sovyetler Berlin’i abluka altına almışlardır. 1949’da ülke şu şekilde bölünmüştü; Alman Federal Cumhuriyeti (Batı Almanya), Batılı güçler tarfından kontrol ediliyordu, Rhineland başkent idi; Doğu Almanya ise Komünist Demokratik Almanya Cumhuriyeti adı altında Sovyetler tarafından kontrol ediliyordu.

Batı Almanya, Marshall Planı çerçevesinde Amerika’dan yüklü müktarda yardım aldı ve bu sayede çok çabuk toparlandı ve endüstriyel anlamda eski gücünü yakaladı. Böylece ülke diğer Avrupa ülkelerini bile aştı, bu yüzden ‘’ekonomik mucize’’ (Wirtschaftswunder) olarak anılır. Bunu bir sebebi de, Güneydoğu Avrupa’dan nitelikli işçilerin getirilmesiydi.(Gastarbeiter)

Alman Nazilerinin elinden çok acı çeken Sovyetler ise, Almanya’nın doğu bölgesini kukla rejimlerle yönetmiş ve sömürmüşlerdir. Doğu Almanya, daha çok bir polis devletiydi ve ekonomisi batıya göre daha durgundu. 1960’larda Doğu Almanya hükümeti, Berlin’e bir duvar örmüş (Berlin Duvarı), Berlin’i doğu-batı olarak ikiye bölmüş ve halkın diğer tarafa geçmesini engellemiştir.

ÖNEMLİ TARİHİ GÜNLERE BAKIŞ

410 (M.S) – Cermen Kabilelerinin Roma’yı işgali
800 – Frenk Kral Charlemagne, Kutsal Roma-Cermen İmparatoru olarak taç giydi.
1241 – Hansa Örgütü kuruldu.
1517 – Martin Luther önderliğinde, Protestanlık Reformu başladı.
1555 – Augsburg Barışı ile Almanya Protestan ve Katolik eyaletlere ayrıldı.
1618-1648 – 30 Yıl Savaşları- din savaşları ile nüfusun 1/3 ü yok oldu.
1701 – Prusya bir imparatorluk oldu ve önem kazanmaya başladı.
1712 – Büyük Frederick Prusya’nın kralı oldu.
1806 – Napoleon, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu’na son verdi.
1815 – Napoleon’un yenilmesinden sonra, Almanya Konfederasyon’u kuruldu.
1834 – Alman eyaletleri kendi aralarında gümrük birliği imzaladılar.
1866 – Bismarck, Avusturya’ya karşı savaş açmıştır, bu savaş Almanya’nın galibiyetiyle sonuçlanmıştır.
1871 – Almanya, Kaiser I. Willhelm’in bayrağı altında birleşmiştir.
1888 – Willhelm II, Kaiser olmuş ve Almanya’nın politik gücünü artırmak için çalışmıştır.
1914 – Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması.
1918 – Almanya’nın savaşı kaybederek topraklarını yitirmesi.
1919 – Weimar Cumhuriyeti’nin kurulması.
1933 – Adolf Hitler’in Şansölye ve Eyaletin Başı olması.
1939 – Hitler’in Polonya’ya saldırması ve İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması.
1945 – Hitler, 4 İtilaf Gücü tarafından yenildi.
1948 – Berlin’in Sovyet ablukası
1949 – Berlin’in Doğu-Batı olarak ikiye ayrılması.
1956 – Batı Almanya’nın Avrupa Topluluğu’na üye olması
1961 – Doğu Almanya’nın Berlin Duvarı’nı inşaa ederek, halkın diğer tarafa geçmesini engellemesi.
1989 – Berlin Duvarı’nın yıkılması.
1990 – Doğu Almanya, Almanya Federal Cumhuriyeti’ne katıldı.

 

BUGÜNÜN ALMANYA’SI

1989’da Sovyet Başkanı Mikhail Gorbachev, Doğu Almanya’ya destek vermekten çekildi ve Berlin Duvarı tamamen yıkıldı. Takip eden yıllarda Batı ve Doğu Almanya tekrar birleşti, refah batı yönetimleri, fakir Doğu Almanya’yı Federal Cumhuriyet içine almak zorunda kaldılar, bu sayede doğudaki sosyal ve ekonomik refah seviyesi, batıyla eşitlenmiş oldu. Bugün, yeniden birleşen Almanya, Avrupa Birliği’nin en güçlü üyelerinden biridir.  Kaynak yazı.