Necmettin Erbakan (1926-2011) Türk siyaset adamı, başbakan.

Necmettin Erbakan (1926-2011) Türk siyaset adamı, başbakan.

11 Eylül 2019 0 Yazar: admin

29 Ekim 1926 tarihinde Sinop’ta doğdu. Babası Ağır Ceza Reisi Mehmet Sabri, annesi Kamer Hanım’dır. Babasının mesleği dolayısıyla çocukluğu muhtelif şehirlerde geçti. Kayseri’de başladığı ilkokulu Trabzon’da tamamladı. 1937’de girdiği İstanbul Erkek Lisesi’nden ve 1948’de İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi’nden mezun oldu. Aynı yıl fakültenin Motorlar Kürsüsü’nde asistan olarak göreve başladı. O dönemde doktora tezine tekabül eden yeterlik tezindeki başarısından dolayı üniversite tarafından 1951’de Aachen Teknik Üniversitesi’nde bilimsel araştırmalar yapmak üzere Almanya’ya gönderildi. Bu üniversitede kaldığı bir buçuk yıllık süre içinde yaptığı tez çalışmalarıyla Alman üniversitelerinde geçerli olan doktor unvanını aldı. Alman Ekonomi Bakanlığı için hazırladığı “Motorlarda Ekonomi” başlıklı tezi Alman bilim çevrelerinde büyük ilgi gördü. Tezin dergilerde yayımlanması üzerine o tarihte Almanya’nın en büyük motor üreticisi olan DEUTZ motor fabrikalarının genel müdürü Flats tarafından Leopar tanklarının motorlarıyla ilgili araştırmalar yapmak üzere bu fabrikaya davet edildi. II. Dünya Savaşı’ndan sonra bir Alman üniversitesinde görev yapan ilk Türk bilim adamı oldu. 1953’te doçentlik imtihanını vermek üzere İstanbul’a döndü ve yirmi yedi yaşında Türkiye’nin en genç doçenti olma başarısını gösterdi. Ardından tekrar DEUTZ fabrikalarına gitti. Burada altı ay süreyle motor araştırmaları başmühendisi olarak Alman ordusu için yapılan çalışmalara katıldı.

1955’te tamamladığı askerlik görevinin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi’ne döndü. 1956’da Türkiye’de ilk yerli motoru üreten 200 ortaklı Gümüş Motor Anonim Şirketi’ni kurdu. 1960’ta Ankara’da yapılan Sanayi Kongresi’nde yerli otomobil üretme fikrini ortaya attı. O sırada yönetimde bulunan askerler tarafından olumlu karşılanan bu fikir üzerine Eskişehir Demir Yolları CER Atölyesi’nde “Devrim” adı verilen ilk yerli otomobilin üretim çalışmalarına katıldı. 1965’te profesör unvanını aldı. Şubat 1966’da Odalar ve Borsalar Birliği Sanayi Dairesi başkanlığına, ardından genel sekreterliğine getirildi. 1968 Mayısında Odalar ve Borsalar Birliği İdare Heyeti üyesi ve ertesi yıl Odalar ve Borsalar Birliği başkanı oldu; ancak hükümetin tâlimatı üzerine polis zoruyla başkanlıktan uzaklaştırıldı.

1969 yılında Konya’dan bağımsız milletvekili seçilerek aktif siyasete başladı. Süleyman Arif Emre, Saffet Solak, Hasan Aksay, Ali Oğuz, İsmail Müftüoğlu gibi uzun yıllar kendisiyle beraber çalışan siyasetçilerle birlikte 24 Ocak 1970 tarihinde Millî Görüş’ün ilk partisi olan Millî Nizam Partisi’ni kurdu. Ancak parti 12 Mart askerî müdahalesinden sonra laikliğe aykırılık gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı (20 Mayıs 1971). Bunun üzerine İsviçre’ye giden Erbakan bir süre orada kaldı. Siyaset arkadaşları tarafından 11 Ekim 1972’de kurulan Millî Selâmet Partisi, ülkeye dönen Erbakan’ın liderliğinde girdiği 1973 seçimlerinde kırk sekiz milletvekilliği ve üç senatörlük kazandı. 1974 yılı başında kurulan Millî Selâmet Partisi – Cumhuriyet Halk Partisi koalisyonunda başbakan yardımcılığı görevini aldı. Bu dönemde Kıbrıs Barış Harekâtı’nın yapılmasında büyük etkisi oldu; ancak bütün adanın alınmasını savunduğu için Ecevit’le aralarında anlaşmazlık çıktı. 17 Kasım 1974’te hükümet dağıldı. Erbakan daha sonra Süleyman Demirel’in başbakanlığında kurulan I. Milliyetçi Cephe hükümetinde başbakan yardımcılığı ve ekonomik kurul başkanlığı görevlerini üstlendi. 1977 genel seçimlerinde Millî Selâmet Partisi’nin milletvekili sayısı yirmi dörde düştü. Temmuz 1977’de yine Demirel’in başbakanlığında kurulan II. Milliyetçi Cephe hükümetinde koalisyon hükümetine katıldı. Böylece Millî Selâmet Partisi toplam dört yıl süreyle hükümet ortağı oldu. 1978 yılı başından 12 Eylül 1980’e kadar muhalefette kalan Erbakan 12 Eylül İhtilâli’nin ardından bir süre İzmir Uzunada’da gözaltında tutuldu. 15 Ekim 1980’de yirmi bir Millî Selâmet Partisi yöneticisiyle birlikte “Millî Selâmet Partisi’ni illegal bir cemiyete dönüştürmek ve laikliğe aykırı davranmak” suçlamasıyla tutuklandı. 24 Temmuz 1981’de serbest bırakıldı. 1983’te hakkında verilen hüküm Askerî Yargıtay tarafından bozulduktan sonra beraat etti. Ancak 1982 anayasası gereğince on yıl siyaset yapma yasağı getirildi; 6 Eylül 1987’deki halk oylamasıyla bu yasak kalkınca tekrar siyasete döndü. Yazının devamı.