Muhammed Şah (1834-1848) Kaçar hükümdarı.

Muhammed Şah (1834-1848) Kaçar hükümdarı.

13 Eylül 2019 0 Yazar: admin

7 Zilkade 1222’de (6 Ocak 1808) doğdu. Kaçar Hükümdarı Feth Ali Şah’ın torunu, saltanat nâibi Abbas Mirza’nın oğludur. Mirza Nasrullah Sadrülmâlik-i Erdebîlî ile Hacı Mirza Akāsî (Ağası) tarafından yetiştirildi. Özellikle Hacı Mirza Akāsî onun üzerinde çok etkili oldu.

Muhammed Şah 1824’te Hemedan valiliğine tayin edildi. Ancak kendisi Hemedan’a gitmeyip Muhammed Hüseyin Han’ı vekil gönderdi. 1826 yılında, o sırada Azerbaycan valisi olan babası Abbas Mirza tarafından dayısı Emîr Han Serdar ile birlikte Gence ve Tiflis’i Ruslar’dan geri almak üzere görevlendirildi. Ayrıca çeşitli eyaletlerde idarî görevlerde bulundu ve babasına vekâleten Merâga valiliği yaptı. 1832-1833 yılında babası Abbas Mirza’nın Horasan ve Herat seferlerine katıldı. Babası Herat kuşatması sırasında vefat edince Feth Ali Şah’ın emriyle kuşatmayı yarıda bırakarak Tahran’a döndü. 20 Haziran 1834’te dedesi tarafından veliaht ilân edilerek Azerbaycan’ın idaresiyle görevlendirildi. Feth Ali Şah’ın vefatının ardından 8 Kasım 1834’te Mirza Ebü’l-Kāsım Kāimmakām-ı Ferâhânî’nin desteğiyle Tebriz’de tahta çıktı. Ancak Feth Ali Şah’ın ülkenin çeşitli yerlerinde yöneticilik yapan altmış kadar oğlundan bazıları ve Kaçar hânedanına mensup birçok kişi hükümdarlığını tanımadı. Bu arada Tahran valisi olan amcası Ali Mirza Zıllussultan kendisini hükümdar ilân etti. Ordusunu cülûs merasiminin yapılacağı Tahran’a sevkedecek maddî imkânlardan mahrum olan Muhammed Şah, Rusya ve İngiltere temsilcilerinin refakatinde yola çıkabildi. 2 Ocak 1835’te Tahran’a girdi; cülûs merasimi 31 Ocak’ta yapıldı. Fakat Şîraz’da kendi adına hutbe okutan ve bazı ulemâ tarafından desteklenen amcası Fars Valisi Hüseyin Ali Mirza Fermânfermâ’nın itaat altına alınmasından sonra tahta yerleşebildi. Muhammed Şah tahta çıktığında ülke siyasî karışıklıklar ve iktisadî sıkıntılar içindeydi. Şah uzunca bir süre bu sorunlarla mücadele etmek zorunda kaldı. Afganistan ile Hindistan’ın kapısı durumundaki Herat’ın hâkimi Kâmrân Mirza’nın Feth Ali Şah zamanında taahhütlerini yerine getirmemesi ve Sîstan’a akınlar düzenleyerek bazı İranlılar’ı esir alması üzerine, Orta Asya’da yavaş yavaş kalıcı başarılar kazanan ve gözünü daha güneye dikmeye başlayan Rusya’nın da etkisiyle 22 Temmuz 1837’de Herat seferini başlattı.Yazının devamı.