İslam Düşünce Tarihi

Klasik Dönem

Klasik Dönem İslam düşüncesinin VII. İle XI. Asırlar arasındaki teşekkül ve inşa evresini kapsar. Bu dönem, İslam düşünce geleneği içerisindeki temel okulların teşekkül ederek sonraki sonraki dönemler için birer klasik halini alacak temel referans kümesini oluşturmalarına şahitlik eder. Böylece Klasik Dönem, hem teşekkül eden îlmi gelenekler, hem mesâil, hem de bu gelenekleri inşa eden ve taşıyan klasik metinler açısından İslam düşünce tarihinin kurucu oluşum evresini oluşturur.

Yenilenme Dönemi

Yenilenme Dönemi, İslam düşünce geleneğinin XII. ile XVI. asırlar arasındaki evreyi kapsar. Erken (XII-XIV) ve Geç (XV-XVI) Yenilenme Dönemi olmak üzere iki evreye ayrılan bu dönemin temel özelliği, Gazâlî ertesinde kelam, felsefe ve tasavvuf başta olmak üzere farklı bilimsel disiplinlerin tahkik yöntemine dayalı olarak bir tür yeniden inşa sürecine girmesidir. Dönemin baskın ekolleri Yeni-Eş’arîlik, İbn Sinâcılık, İşrâkilik ve Ekberîlik’tir.

Muhasebe Dönemi

XVII. ve XVIII. Yüzyılları kapsayan Muhasebe Dönemi, İslam düşünce tarihi açısından kadîmin cedide, cedidin de kâdime kıyasla muhasebe edildiği ve artık giderek artan bir biçimde etkisini göstermeye başlayan Yeni Bilim ve Dünya karşısında geleneksel birikimin çeşitli seviyelerde değerlendirilmeye tabi tutulduğu bir dönemdir. İlmî, siyasî ve edebî açılardan bu muhasebe, bir yandan sürekliliği ifade ederken diğer yandan değişime ve yeni arayışlara kapı aralayan bir yönü öne çıkarır.

Arayışlar Dönemi

İslam düşünce tarihi açısından XIX. Ve XX. Yüzyıllara karşılık gelen Arayışlar Dönemi, Müslümanların, sömürgecilik aracılığıyla doğrudan maruz kaldığı batı uygarlığının inşa ettiği yeni bilme ve eyleme tarzlarının yarattığı ilmî, siyasî, askerî, iktisadî ve ictimaî bunalımlar karşısındaki çözüm arayışlarını ifade eder. Kaynak İslam Düşünce Atlası