Yenilenme Dönemi İslam (XII.-XVI.)

Yenilenme Dönemi

Yenilenme Dönemi, İslam düşünce geleneğinin XII. ile XVI. asırlar arasındaki evreyi kapsar. Erken (XII-XIV) ve Geç (XV-XVI) Yenilenme Dönemi olmak üzere iki evreye ayrılan bu dönemin temel özelliği, Gazâlî ertesinde kelam, felsefe ve tasavvuf başta olmak üzere farklı bilimsel disiplinlerin tahkik yöntemine dayalı olarak bir tür yeniden inşa sürecine girmesidir. Dönemin baskın ekolleri Yeni-Eş’arîlik, İbn Sinâcılık, İşrâkilik ve Ekberîlik’tir.

Hadiseler

  • 1040 Nizamiye medreselerinin kuruluşu–Selçuklu veziri Niâmulmülk tarafından Bağdat merkezde olmak üzere, İsfahan, Belh, Herat, Basra ve Musul gibi şehirlerde kurulan Nizamiye medreseleri, bir yandan İslam düşünce geleneği içerisinde üretilen bilimsel birikiminin örgütlü bir eğitim faaliyetine konu olmasını sağlamış, diğer yandan farklı mekân ve merkezlerde yoğunlaşarak ayrılan bilimsel disiplinleri ilk defa tek bir merkez altında toplayacak bilginin sosyal organizasyonuna birlik kazandırmıştır. Bu açıdan medrese Yenilenme Çağı’nın farklı bilimsel disiplinler arasında güçlü etkileşim ve dönüşümleri sağlayan veçhesine temel teşkil etmiştir.

Bilginler

  • 1109 Levkerî-Behmenyâr’ın öğrencisi ve İbn Sînacılığın Merv’deki kurucu ismi.
  • 1111 Gazâli – İmâm, Yenilenme döneminin kurucu düşünürü. Temelde İbn Sinâcı meydan okumalar etrafında Eş’arî kelamında hem muhteva hem yöntem bakımından gerçekleştirdiği dönüşümler ve İbn Sinâcı felsefeye yönelttiği eleştiriler, kendisinden sonraki kelam ve felsefe geleneklerinin seyrini güçlü bir biçimde etkilemiştir.

Mimari Eserler

  • 1157 Tokat Yağıbasan Medresesi